Toine Heijmans

Toine Heijmans

winnaar van de Boekhandelsprijs 2022

was midden in de Boekenweek, op donderdag 14 april

uitgenodigd door Boekhandel Rutgers in Varsseveld.

verslag door Joyce de Schepper
foto’s door Gerard Muhlradt

Toine Heijmans brengt ons met Zuurstofschuld
‘naar een plek die we zelf nooit zouden bereiken’

VARSSEVELD – Toine Heijmans was te gast bij Boekhandel Rutgers. “Fijn dat we weer een literaire avond kunnen verzorgen, nadat we op 12 maart 2020 Özcan Akyol vanwege de lockdown af moesten zeggen. We zijn heel blij dat we Toine Heijmans mogen begroeten, de winnaar van de Boekhandelsprijs voor zijn roman Zuurstofschuld”, zegt Saskia Heijink. “Een prachtige vertelling waarin Heijmans ons meeneemt naar de wereld van de bergen en beschrijft wat de bergen met de mens doen en andersom. Zuurstofschuld. Letterlijk adembenemend.”

Toine Heijmans is columnist voor de Volkskrant en romanschrijver. Zijn debuut ‘Op zee’ werd in diverse talen vertaald en werd verfilmd. Heijmans kreeg als eerste Nederlandse schrijver de prestigieuze Prix Médicis Étranger voor zijn in het Frans vertaalde debuutroman.

tekst gaat verder onder de foto

Onverbiddelijke berglandschap

“Het is geen bergbeklimmersboek, het is vooral een boek over vriendschap waarbij ik het decor van het onverbiddelijke berglandschap heb gebruikt”, vertelt Heijmans. Het boek verhaalt over de klimmers Walter en Lennaert (Lenny). ‘Het enige wat we wisten was dat we klommen. Niet dat we keuzes maakten’ zo lezen we. ‘Lenny klimt niet, hij kaapt een berg en stopt hem onder zijn trui’, een zin die symbool staat voor de beeldende taal waarmee Heijmans zich een weg tot grote hoogte bikt. Zijn passie voor schrijven en bergbeklimmen valt samen als hij al schrijvend de wanden leest en de lijnen ziet. En de lezer? Die reist mee met de schrijver als hij schrijft: ‘Alles wat ik zie is een onderdeeltje van een onderdeeltje van het universum’.

VIP-arrangementen

Heijmans verhaalt over de negentiende eeuw; de eeuw van de ontdekkingsreizigers. “Toen jonge Engelse jongens onder leiding van Duitse, Zwitserse en Frans gidsen zich een weg baanden naar de top. Zelfs een verbod van de koningin van Engeland hield slechts één maand stand. Het alpinisme van toen is getransformeerd naar teambuildings-uitjes en VIP-arrangementen. In de luxe basiskampen kunnen liefhebbers zich laven in een verwarmde luxe tent voorzien van panoramaramen met uitzicht op de berg. Basiskampen als dorpen met winkeltjes, helikopterplatforms, 5G netwerk, een ziekenhuis. Niet alleen in het kamp is het een en al luxe”, weet Heijmans. “Als je al naar boven wilt, kun je je laten omringen door gidsen die je bagage en zuurstofflessen dragen. Terwijl mensen chique dineren en kijken hoe jij je leven riskeert en de afvalberg groeit.”

Bekende namen

Gaandeweg komt de lezer namen van bekende klimmers tegen: Edward Whymper, die in 1865 als eerste de Matterhorn beklom, Edmund Hillary en Tenzing Norgay, die in 1953 als eersten op de Mount-Everest stonden. Alison Hargreaves krijgt een apart hoofdstuk. “Zij was de eerste vrouw die de Everest solo beklom, zonder dragers of zuurstof. Daarmee oogstte ze geen lof. Hoe kon een moeder zo’n risicovolle sport beoefenen? ‘De klimmende huisvrouw’ zoals ze geringschattend werd genoemd. verongelukte in 1995 op de K2. Over alle verongelukte vaders werd met geen woord gerept over hun vaderschap.” Toen Heijmans zelf vader werd van zijn dochtertje, besloot hij te stoppen met bergbeklimmen. “Niet alleen omdat het gevaarlijk is, maar ook omdat het een tijdrovende hobby is.”